Gerard Mesken spuit zijn lading zand schoon van zoutresten om het weg te kunnen brengen voor de aanleg van de A16. (foto’s Ellen Lengkeek)

‘Ze zitten te janken om woningen’
Zand, zand en zand. Liefst drie volle voetbalstadions maatje De Kuip zijn er nodig voor alleen al de aanleg van de nieuwe A16. De binnenvaart vaart er wel bij en vervoert het zand uit het Markermeer en de Noordzee naar de Rotterdamse regio.

Ellen Lengkeek

Achteloze voorbijgangers kijken het tafereel wat verward aan. Terwijl het straks op zeker weer gaat regenen, zo hebben de weergoden voorspelt, spuit schipper Gerard Mesken (68) van het binnenvaartschip Geroma als een ervaren brandweerman zijn lading nat. Op het voorsteven van het schip staat zijn matroos hetzelfde te doen.
De lading, die hij vervoert via het Schiekanaal naar de eindbestemming bij Van Oord Grondstoffen bestaat uit achthonderd kuub zand. ,,Ik kan meer laden, maar dan loop ik vast onder de Lage Erfbrug’’, zegt hij uit ervaring. Het zand in zijn schip is te zout bevonden. Dus moet er worden gespoeld met water.

Spoelen
,,Te zout ja, te veel chloride’’, geeft de schipper uitleg. ,,Daarom spoelen we de lading nog meer, anders mag ik even verderop niet lossen. Het is met een zandzuiger uit de Noordzee gehaald en naar de Eemhaven op de Maasvlakte gebracht waar ik het zand net als heel veel andere binnenvaartschepen kom halen. Deze lading is bestemd voor de aanleg van de nieuwe A16 en daar zijn enorme bergen zand voor nodig.’’

Dat is nog voorzichtig uitgedrukt. Voor de nieuwe rijksweg en de parallel bouwweg tussen het Terbregseplein en het Rotterdamse vliegveld, die over drie jaar klaar moet zijn, is in totaal vier miljoen kuub zand nodig waarvan het overgrote deel inmiddels is vervoerd. Een mega operatie die nog tot zeker het einde van dit jaar duurt en heel wat binnenvaartschippers goed werk geeft.
De binnenvaartschepen brengen het zand, dat zowel uit de Noordzee als uit de stroom van de Marker Waden komt, naar vijf loskades in Nieuwekerk aan den IJssel, Schiedam en in de Spaanse Polder en Keilehaven in Rotterdam. Daar gaat het onder meer met een bandschip via trechters naar de vrachtwagens.

Ecodelta
Per week gaan er vijfduizend vrachtwagen vol zand naar de bouwlocatie bij het Terbregseplein en verderop bij de Doenkade. Dat zand werd al vanaf begin neergelegd om de slappe ondergrond te kunnen zetten. Als het voldoende is ingeklonken kan er worden gebouwd. Het zoutgehalte van het zand uit de Noordzee wordt verlaagd zodat het zoeter zand wordt en beter geschikt is voor de bouw. Het zand mag niet te zout zijn omdat dan ook ons grondwater zouter wordt. Alle ladingen worden daarom gekeurd op chloride, een mineraal dat onderdeel is van keukenzout.

Het zand wordt onder meer gewonnen uit de Noordzee door de duurzame LNG-sleephopperzuiger Ecodelta van baggeraar Van der Kamp. In de Frisohaven zorgen de zandzuiger Oosterschelde en de Cornelis sr van zandhandel en overslagbedrijf Van der Waal uit Papendrecht voor de volgende stappen in de logistieke keten.

Janken
Gerard Mesken van de Geroma (1000 ton) is een van de binnenvaartschepen die voor de Papendrechtse firma vaart en het zand in de Frisohaven komt ophalen. ,,Op een dag komen er wel zesentwintig binnenvaartschepen zand laden bij de Oosterschelde’’, legt hij uit. ,,Ik vaar zo vijf keer in de week heen en weer. Er is genoeg werk. Zand is nodig voor de A16 maar ook voor de nieuwe wegen bij de Blankenbergtunnel en pas moest er weer zestigduizend kuub naar Hendrik-Ido-Ambacht voor een nieuwe woonwijk. En er komt nog veel meer werk aan. Ze zitten te janken om woningen.’’