COLUMN

René Overveld

heeft ruime ervaring op diverse soorten tankschepen met een groot vaargebied. Hij is gepensioneerd safety manager bij een grote tankvaartbevrachter met een eigen vloot en heeft veel ervaring als voorzitter in diverse internationale en nationale werkgroepen en commissies. Zo was hij jarenlang voorzitter van de Internationale commissie Environment and Safety van het Inland Waterway Transportplatform (IWT).

Innovatie in de binnenvaart

Lang werden binnenvaartschepen via het oude en vertrouwde concept gebouwd. Natuurlijk waren er aanpassingen, al dan niet gedreven door economische motieven, bijvoorbeeld om met minder motorvermogen een hogere snelheid te halen. Nieuw ontwikkelde scheepstypen werden vaak beproefd in een sleeptank. Ook zorgden wijzigingen in de wet- en regelgeving voor vernieuwingen. De tankvaart heeft hier, als het gaat om verbetering van veiligheidssystemen, de laatste twintig jaar sterk mee te maken gehad. Maar ondanks alles waren het in grote lijnen toch dezelfde typen schepen die gebouwd werden.
Momenteel volgen de ontwikkelingen elkaar in rap tempo op. Zo zijn er speciale laagwaterschepen ontwikkeld die met een kleine diepgang een grote hoeveelheid tonnen mee kunnen nemen.

Een tiental jaren geleden werd LNG als brandstof voor de binnenvaart geïntroduceerd, een brandstof waar tot op dit moment nog maar door weinig eigenaren voor gekozen is. Inmiddels zijn er ook dieselelektrisch aangedreven schepen en schepen met een hybride aandrijfsysteem. Hierbij drijven diesel- of methanolmotoren de generatoren aan. Schepen met honderd procent elektrische aandrijving zijn ook al te vinden op onze binnenwateren.
De evoluties in waterstoftechnologie zijn volop in beweging. Het is geweldig hoe snel de ontwikkelingen gaan!

Dit zien we ook op nautisch gebied. Was het vroeger normaal om een Rijnatlas open in de stuurhut te hebben liggen en werd er naar de waterstanden geluisterd, tegenwoordig beschikken de meeste schepen over een elektronische kaart. Er zijn systemen die tijdens de vaart real time inzicht geven in waterdieptes, waardoor de optimale vaarroute gekozen kan worden.
Een andere voortgang die zijn intrede heeft gedaan is de track pilot. In dit ondersteunende systeem vaart het schip op een vooraf vastgelegde lijn de optimale route. Dit moet natuurlijk altijd onder toezicht en de verantwoordelijkheid van de schipper gebeuren. Je kunt dus niet even iets anders doen tussendoor. Opletten blijft noodzakelijk.
Het zijn met elkaar ontwikkelingen die de binnenvaart als een veilige, innovatieve en milieuvriendelijke transportsector neerzetten. Het is belangrijk dat deze vooruitgangen breed gesteund en gedragen worden. Er moet niet voor weggelopen worden. Toen de stoomlocomotief zijn intrede deed, was men ook bang dat de koeien zure melk zouden geven. Dat viel achteraf best mee.